Uitslag Europese Verkiezingen

Nieuws

Inmiddels zijn de Europese Parlementsverkiezingen alweer twee weken geleden. Wat vinden de winnende partijen eigenlijk van de belangrijke thema's gerelateerd aan ontwikkelingssamenwerking? Hoe kijken ze naar beleidscoherentie, ruimte maatschappelijk middenveld en financiering ontwikkelingssamenwerking?


Inmiddels zijn de Europese Parlementsverkiezingen alweer twee weken geleden en is de Europese Raad (bestaande uit regeringsleiders van de lidstaten) druk bezig een kandidaat naar voren te schuiven die de Europese Commissie kan gaan leiden. Als Spitzenkandidaat van de tweede partij in het Europees Parlement (S&D) maakt de Nederlandse Frans Timmermans (PvdA) kans op deze positie. Door het grote verlies van de eerste (Christendemocraten, CDA) en tweede (Sociaal democraten, PvdA) partij zijn ze hun meerderheid kwijt en kunnen ze niet meer om ALDE (liberalen, VVD en D66) en de Greens (GL) heen.

 

Hoewel de S&D over de gehele EU flink wat zetels hebben verloren, heeft de PvdA in Nederland de meeste stemmen gekregen: 6 van de in totaal 26 zetels. Als tweede komen de VVD en het CDA met beide 4 zetels. Als derde zijn GroenLinks en Forum voor Democratie met 3 zetels. CU/SGP blijven op 2 zetels staan en D66 gaat van 4 naar 2 zetels. 50Plus wint 1 zetel en PvdD blijft op 1. Opvallend is dat SP en de PVV beiden 0 zetels hebben behaald en dus het Europese Parlement moeten verlaten. Echter krijgt Nederland 3 zetels extra wanneer de Brexit definitief is, waarvan 1 zetel naar de PVV gaat, waarmee zij weer terug kan komen in het Europees Parlement (EP).

 

Wat betekent dit voor ontwikkelingssamenwerking?

De uitslag van de Europese verkiezingen zorgt waarschijnlijk niet voor grote veranderingen in het Europese ontwikkelingsbeleid, maar kan wel voor andere thematische prioriteiten zorgen, denk hierbij bijvoorbeeld aan meer aandacht voor klimaat in ontwikkelingsprojecten door de groei van de Greens.

 

Beleidscoherentie

Wat betreft beleidscoherentie willen alle partijen die in het EP komen (op de FvD na) zich inzetten om belastingontwijking tegen te gaan. De PvdA wil bijvoorbeeld een gemeenschappelijke Europese winstbelasting, zodat er niet geschoven kan worden tussen landen om belasting te ontlopen. Ook noemen de PvdA, CDA en GL de Sustainable Development Goals (SDGs). De PvdA wil bijvoorbeeld dat alle handelsverdragen langs de meetlat van de SDGs wordt gelegd en pleiten voor een coherent beleid op meerdere terreinen. De  partij met de meeste aantal zetels heeft beleidscoherentie dus prominent op de agenda staan. Echter zijn we er zeker nog niet. Het CDA noemt de SDGs bijvoorbeeld alleen in relatie tot klimaat en ontwikkelingssamenwerking. Zij gaf in onze stemhulp aan dat niet al het Europees beleid getoetst hoeft te worden in hoeverre ze bijdragen aan de SDGs. De VVD en FvD (De twee grootste partijen tijdens de Provinciale Statenverkiezing en 2e en 3e in EP verkiezingen) noemen de SDGs zelfs helemaal niet, terwijl de SDGs aan de kern van al het beleid zou moeten staan.

 

Ruimte maatschappelijk middenveld

PvdA, D66 en GL zijn de partijen die het meest ambitieus zijn wat betreft de versterking van het maatschappelijk middenveld. De PvdA wil bijvoorbeeld een Europees fonds om activisten te ondersteunen en vinden ook dat er meer geld moet naar maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor rechten en vrijheden van de mens. In dit kader is de groei van zowel GL als PvdA hoopgevend. Het gekrompen maar nog steeds vrij grote CDA wil het maatschappelijk middenveld meer betrekken door middel van transparantie over EU-onderwerpen. Zij pleiten niet voor extra geld, maar een betere verdeling van Europese fondsen. Veel partijen vinden dat financiering van ontwikkelingslanden naar lokale organisaties moet gaan, indien regeringen systematisch mensenrechten schendt. De VVD en FvD noemen hier niets over in hun verkiezingsprogramma. Het is gunstig dat enkele grote winnende partijen hier positief in staan en meer middelen willen vrijmaken. Toch zien we ook bij dit thema dat er twee grote partijen in Nederland zijn die er weinig aandacht voor hebben; dus hier is er ook nog veel werk aan de winkel!

 

Financiering ontwikkelingssamenwerking

Op basis van de verkiezingsprogramma’s en de inzendingen van de partijen voor onze stemhulp vinden de PvdA, PvdD en GL dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking omhoog moet. Deze partijen hebben samen helaas niet de meerderheid van de zetels in Nederland. Over de besteding van de financiering van ontwikkelingssamenwerking valt wel op dat winnaar PvdA vindt dat ontwikkelingsgeld gebruikt mag worden om migratie naar Europa tegen te gaan. Ook het CDA en de VVD brengen ontwikkelingshulp in relatie met het tegengaan van migratie. De VVD vindt zelfs dat dit geld gebruikt mag worden voor grensbewaking.

 

Een belangrijke nuance bij bovenstaande conclusies is dat Nederland maar 26 van de 751 zetels heeft en het van de gehele families afhangt welke richting ze op gaan. Dat extreem-rechts veel minder gegroeid is dan op voorhand verwacht, zowel in Nederland als in andere EU landen is opvallend. Of dit een Timmermans-effect is, of dat de populisme trend gekeerd is, is niet duidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat we het ons niet kunnen veroorloven achterover te leunen. Daarom een herhaling van onze oproep na de Provinciale Statenverkiezingen. Het laaghangende fruit is een oproep om de politieke haarvaten op te zoeken. Word lid van een politieke partij. Word lid van een thematische commissie. Óf zorg dat je lokaal aangehaakt bent, zodat je vanuit een lokale afdeling de landelijke lijn kunt beïnvloeden. Daarnaast brengen we graag het politieke netwerk van de vereniging in kaart. Zou je ons willen laten weten of je lid en actief bent in een politieke partij?Neem contact op met Ingrid Coenen via ingrid@remove-this.partos.nl.

 

Verwachte tijdlijn voor na de verkiezingen

Eind mei

Lijst van verkozen MEPs

24 juni         

Politieke groepen laten hun samenstelling weten (welke partij behoort tot welke groep)

2 juli

Eerste Plenaire vergadering EP: Verkiezing President & VPs

15 – 18 juli

Tweede Plenaire vergadering EP: Mogelijk de verkiezing van de Commissievoorzitter (enkel als de Europese Raad het eens wordt over een kandidaat)

Juli

Verkiezing Committee chairs & Vice Chairs in EP

Juli – September

Verdeling alle MEPs over committees in EP

September – oktober

Hearings voor Commissarissen

21 – 24 oktober

Inaugurale rede Commissie in EP