Column Bart Romijn | Verbeelding voor de toekomst

Nieuws

Ieder eindejaar geniet ik van de fotoreportages die terugblikken. Hoogte-en dieptepunten, trieste en euforische beelden, foto's die de extreme warmte van afgelopen zomer voelbaar maakten en -net zo invoelbaar - van vluchtelingen die in de schurende kou staan. Mijn favoriete fotoserie is die van BBC: Africa's year in pictures 2019. Ook hier schrille contrasten. Zoals tussen de vreugdetaferelen over de Nobelprijs voor de Ethiopische president Abiy Ahmed Ali en het volksprotest in Algerije dat uiteindelijk leidde tot het aftreden van president Abdelaziz Bouteflika.


De foto's verbeelden en kleuren de geschiedenis. Omdat ik zelf sterk visueel ben ingesteld, blijven bij mij de beelden vaak langer hangen dan de feiten. Iedereen heeft dat in meer of mindere mate. Zoals beelden onze herinneringen dragen, is visualisering ook een krachtig hulpmiddel voor toekomstplannen. Vergelijk, op persoonlijk vlak, bijvoorbeeld de twee wensen: “ik wens je veel succes voor het komende jaar op de Olympische Spelen” en “ik hoop dat ik je straks met een gouden Olympische Medaille zie staan”. Het is concreter en je ziet het voor je.

 

Niet alleen op persoonlijk vlak, maar juist ook voor complexere toekomstplannen kunnen beelden helpen. Neem als voorbeeld de onlangs door Wageningse wetenschappers opgestelde toekomstvisie van het Nederlandse landschap over honderd jaar. Zij hebben een kaart samengesteld, waar je in één oogopslag ziet dat Nederland in 2120 schoon en groen is en hoe wij, door naar de hogere delen van het land te verkassen, veilig zijn voor overstromingen door zeespiegelstijging. De schets biedt een wervend perspectief op lange termijn, dat acties van nu richting geeft. Hoe ver weg in de tijd het ook is, het beeld geeft focus en helpt discussies en keuzes de waan van de dag te laten overstijgen.

 

Ons rapport Adapt, Counteract or Transform, the future of Dutch development cooperation bevat een soortgelijke, verbeeldende exercitie. In deze verkenning van de toekomst van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking schetsen we een aantal mogelijke toekomstscenario’s. Het rapport biedt met trendbeschrijvingen en beelden een leidraad voor hoe je als organisatie bij de verschillende scenario’s kan handelen – meebewegen, verzetten of transformeren –. Het transformeren richt zich op het voorkeursscenario ‘A Future We Want’. Naast de vele beelden, bevat het rapport een symbool dat de kernelementen van dit scenario samenvat.

 

 

Het is een activistisch vrouwenteken, dat de voortrekkersrol van vrouwen benadrukt. Het rondje geeft de donut weer (de betekenis- economie zoals door Kate Raworth bepleit),maar je kan er ook de cirkel van de 17 Sustainable Development Goals in zien. En de ‘omgekeerde euro’ duidt op een verschuiving van geld naar verbonden capaciteit als belangrijkste middel voor verandering.


Het rapport bevat een hulpmiddel voor self-assessment van organisaties in het licht van A Future We Want: waar staan we en waar willen we naartoe? De self-assessment richt zich onder andere op het organisatiemodel, de strategische focus, operationele en financieringsmodellen en competenties. Het afgelopen jaar bleek een grote behoefte onder directeuren van onze leden om hierin samen te werken. Tijdens de Algemene Ledenvergadering bleek dat velen hier graag tijd voor vrij willen maken, ondanks hun dagelijkse drukte. Onder de noemer Leading Towards a Future We Want gaan we dit jaar met intervisie en kennisuitwisseling voor directeuren aan de gang.

 

Wij verbeelden ons niet dat wij met onze leden alleen de gewenste toekomst kunnen bereiken. Verbeelding inspireert ons wel. Ik wens iedereen succes voor de eigen organisatie en vooral concrete stappen voorwaarts naar een samenleving van saamhorigheid, rechtvaardigheid, duurzaamheid en vrede. Sterkte met elkaar!