Column Bart Romijn | Moreel beraad, (her)ijken en verrijken van de missie

Nieuws

Dagelijks sta ik voor moeilijke beslissingen en complexe dilemma’s. Ga ik wel of niet in zee met een partij die voorwaarden stelt die niet helemaal met onze doelen stroken? Sluit ik een gerucht dat ik achter iemands rug hoor kort met de betreffende persoon of niet? Maak ik de salarissen van alle medewerkers inzichtelijk voor iedereen of niet? Ook al zoek ik meestal inbreng en wijsheid van anderen, het komt toch regelmatig voor dat ik achteraf spijt heb van genomen beslissingen. Soms door voortschrijdend inzicht of onvoorziene gevolgen. Maar ook wel door te sterk op mijn eigen of op de groepsintuïtie af te gaan. Vanuit dit besef pakte ik met beide handen de aangeboden kans aan om een training morele oordeelsvorming te volgen.

 

 

Morele oordeelsvorming of moreel beraad en het daarmee samenhangende moreel leren is een o zo waardevolle toevoeging op regels, processen en rollen die integriteit in ons werk moeten bevorderen. De gevolgde training kan niet voorkomen dat ik in de toekomst fouten zal maken. Maar het geleerde zal mij, en anderen met mij, zeker helpen schade te voorkomen of te beperken. Bovendien voedt moreel leren diverse kritische processen voor persoonlijke en organisatieontwikkeling. Het gezamenlijk expliciet maken van dilemma’s en het op een rij zetten van gevolg-, beginsel- en non-argumenten bevorderen inzicht. Het komt ook ten goede aan de kwaliteit van keuzes en de opbouw van moresprudentie (wat vinden we wel of niet acceptabel in het grote grijze gebied tussen goed en kwaad?). Waarden worden niet door een individu (bijvoorbeeld de leider) bepaald en zijn evenmin rigide. Ook waarden hebben voortdurende herijking nodig en dat vooral in gezamenlijkheid.

 

 

Het moreel beraad en moreel leren dienen nog een doel: het leven van onze missie en het stellen van de juiste vragen. Zijn we in staat om onderscheid te maken tussen opportunisme en strategische opportuniteiten? Lijden we aan missiedrift? Bijvoorbeeld door te sterk op autonomie in te leveren om aan de voorwaarden van een financier te voldoen? Of is er sprake van de missie-overdrive vraag: rijmen onze activiteiten en partnerschappen wel met onze doelstellingen? Deze vragen helpen ons ook bij het agenderen van vraagstukken en heikele issues die we via ons innovatieplatform The Spindle bij de horens proberen te pakken. Zoals legitimiteit: als we namens doelgroepen spreken, geven we dan de boodschap af die zij willen dat we afgeven of denken we over en voor hen? Hoe zit het met onze eigen rol in machtsrelaties (rethinking power en resources). Terreinen waar we voortdurend nieuwe inzichten opdoen en slagen moeten maken. Het moreel beraad is een kritisch proces dat ons helpt ons werk te verrijken en te (her)ijken op basis van waarden. In een maatschappij waarin polarisatie en korte termijn eigenbelang een grote rol spelen is navigeren op waarden, op een moreel kompas, cruciaal. Dit onderstreept de noodzaak en kansen van het stevig inzetten op integriteit met het moreel beraad en moreel leren binnen organisaties en andere samenwerkingsverbanden.