Nog geen structurele oplossing kosten asielopvang

Nieuws

Nederland wordt de afgelopen tijd geconfronteerd met mensen die huis en haard verlaten vanwege oorlogsgeweld, door een gebrek aan toekomstperspectief en ontwikkeling maar ook vanwege tekenen van drastische klimaatverandering. Vluchtelingen trekken de grens over op zoek naar bescherming, een plek om te leven en om een toekomst op te bouwen. Partos is van mening dat het kabinet zich in de voet schiet door de kosten van de opvang van deze vluchtelingen grotendeels te bekostigen uit het huidige en toekomstige ontwikkelingsbudget. Juist nu moet extra geïnvesteerd worden om een antwoord te hebben op dit soort grote mondiale uitdagingen. Partos bepleit daarom een sterke verhoging van het budget voor ontwikkelingssamenwerking.


Afgelopen vrijdag presenteerde Minister Ploumen de Najaarsnota 2015. Partos is positief over de gevonden oplossing voor de kosten van eerstejaarsopvang van asielzoekers en dat daarbij de lopende programmalijnen uit het budget voor Ontwikkelingssamenwerking zijn ontzien. Tegelijkertijd is Partos teleurgesteld dat de oplossing in belangrijke mate gevonden wordt in het (toekomstige) budget voor Ontwikkelingssamenwerking. In de periode 2014 – 2016 is meer dan 1 miljard euro uit toekomstige ODA-budgetten (Official Development Assistance) aan de eerstejaarsopvang besteed. Daarmee legt het kabinet de rekening grotendeels bij Ontwikkelingssamenwerking en gaat en passant de koppeling tussen de koers van het Bruto Nationaal Product (BNI) en het budget voor Ontwikkelingssamenwerking (de internationale afspraak van  0.7 procent) verder verloren.

 

Naar de Najaarsnota werd reikhalzend uitgezien, omdat hierin een bijstelling van het budget voor de eerstejaarsopvang van asielzoekers was aangekondigd. Bij de Algemene Politieke Beschouwingen is de motie Slob/Samsom aangenomen, die de regering oproept extra geld beschikbaar te stellen voor de opvang van asielzoekers in Nederland en in de regio en daarbij de lopende programmalijnen te ontzien. Aan de motie Slob/Samsom wordt tegemoetgekomen. Voor 2015 wordt 350 miljoen euro aan het budget voor de eerstejaarsopvang toegevoegd. Daarmee komt het totaal voor 2015 op bijna 1,2 miljard euro. De dekking hiervoor vindt het kabinet in de onderuitputting van begrotingen van andere departementen. In 2016 wordt 400 miljoen euro aan het budget voor de eerstejaarsopvang van asielzoekers toegevoegd. Dit bedrag komt echter niet van buiten de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking, want deze wordt door middel van een kasschuif overgeheveld uit de begroting van komende jaren.

Er wordt een hypotheek op de ontwikkeling van het BNI genomen, want de verwachte groei is nog niet waargemaakt.

 

Hoe welkom de extra vrijgemaakte middelen ook zijn, er is nog altijd geen sprake van een structurele oplossing voor het budgettaire probleem. Verreweg het grootste deel van de rekening blijft bij de allerarmsten liggen. In 2015 wordt ruim 70 procent van het benodigde bedrag bekostigd uit het huidige en toekomstige budget voor Ontwikkelingssamenwerking. Voor 2016 is dit vrijwel alles. Zoals de motie Slob/Samsom verzocht worden lopende programmalijnen van Ontwikkelingssamenwerking daarbij ontzien, maar aan de gewoonte om het budget mee te laten groeien of krimpen met het BNI wordt getornd. Sterker nog: er wordt een hypotheek op de ontwikkeling van het BNI genomen, want de verwachte groei is nog niet waargemaakt.

 

De komende jaren zal duidelijk worden dat er hierdoor nog meer bezuinigd wordt op ontwikkelingssamenwerking, bovenop de 750 miljoen (oplopend tot 1 miljard per 2017 euro) die het kabinet in het regeerakkoord al besloten had te bezuinigen. De kasschuiven in 2014, 2015 en 2016 bij elkaar opgeteld belopen meer dan 1 miljard euro, die niet aan duurzame en inclusieve ontwikkeling uitgegeven kan worden. Op deze manier wordt het budget voor Ontwikkelingssamenwerking langzaamaan steeds verder uitgehold. De grootste begunstigde van Nederlands geld voor ontwikkelingssamenwerking is dan Nederland zelf.