Column Bart Romijn: Pal staan voor de rechtsstaat

Nieuws

Verontrustend nieuws deze week in de media: ‘Vijf partijen doen in hun verkiezingsprogramma’s voorstellen die regelrecht in strijd zijn met de rechtsstaat’. Neem de VVD, toch een van de twee huidige regeringspartijen. Zij gaat heel ver: Niet. Normaal. Haar plan: de directe werking van internationale verdragen, zoals over de mensenrechten, uit de Nederlandse rechtsorde halen.


Frappant en moeilijk te rijmen met een partij die zegt op te komen voor het Nederlandse bedrijfsleven, inclusief Nederlandse multinationals. Want dat heeft groot belang bij een betrouwbaar vestigingsbeleid in Nederland en bij internationale afspraken die een level playing field en internationale stabiliteit beogen. Ik ben erg benieuwd hoe het bedrijfsleven reageert op de inzet van de VVD.

 

Het bewust negeren van internationale afspraken als die even niet goed uitkomen staat ook haaks op het Nederlandse streven om van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen een succes te maken. Tal van Nederlandse bedrijven en allerlei andere partijen hebben zich hieraan gecommitteerd met de ‘Dutch Charter voor de Sustainable Development Goals’. Deze heeft als belangrijke drijfveer een gezamenlijke inzet voor een betere wereld voor iedereen. Door internationale afspraken opzij te schuiven ondermijn je de positie van Nederland als baken van internationaal recht. Door de eeuwen heen geaccumuleerde wijsheid, normen en waarden worden vervangen door uit angst en door politiek gewin op korte termijn ingegeven maatregelen. Daarmee maak je het fundament van de maatschappij kapot. Het fundament waarop we met ons allen samenleven, niet alleen in Nederland, maar ook in de wereldwijde samenleving.

De rechtsstaat is de basis voor een ‘gezonde’ samenleving. Als die wegvalt ontstaat er chaos en krijgt onrechtvaardigheid de vrije hand. Dat mag niet en dat kan in Nederland niet gebeuren.

Als maatschappelijke (ontwikkelings)organisaties moeten we pal blijven staan voor internationale afspraken over ontwikkelingssamenwerking, mensenrechten, en nog breder: inclusieve, duurzame ontwikkeling. Dit doen we door samen te werken met andere partijen en door volhardend misstanden aan te kaarten en oplossingen te zoeken. De rechtsstaat is immers de basis voor een ‘gezonde’ samenleving. Als die wegvalt ontstaat er chaos en krijgt onrechtvaardigheid de vrije hand. Dat mag niet en dat kan in Nederland niet gebeuren. Om dichter en verzetsman H.M. van Randwijk te parafraseren:Een volk dat voor rechteloosheid zwicht, zal meer dan lijf en goed verliezen, dan dooft het licht. In plaats van opportunistische kretologie is bestendigheid en bezonnenheid meer op zijn plaats. Hopelijk keert het inzicht weer terug na de verkiezingen als op 15 maart de echte volkswijsheid zich laat gelden.